Carl Menger
Yaşamı ve eseri
- 23. Februar 1840
- 26. Februar 1921
Wien içinde - 1. Kuşak
Evreler
- 1840Doğum
23 Şubat 1840'ta Neu Sandez'de (Galiçya, bugün Nowy Sącz, Polonya) on çocuğun üçüncüsü olarak doğdu.[1]
- 1848Babanın ölümü
Menger sekiz yaşındayken babasını kaybetti; daha önce de dört kardeşi ölmüştü. Bunun ailedeki sonuçları yoksunluk ve sıkıntı oldu.
- 1859–1860Viyana Üniversitesi'nde öğrenim
Viyana Üniversitesi'nde hukuk ve devlet bilimleri öğrenimine başladı.[1]
- 1860–1863Prag Üniversitesi'nde öğrenim
1860'tan 1863'e kadar Prag Üniversitesi'nde öğrenimin devamı.[1]
- 1860–1867Lemberg'de (bugünkü Lviv) öğrenim ve gazetecilik– çıkarsanmış
Öğrenimi sırasında Menger, Lemberg'de (bugünkü Lviv) gazeteci olarak geçimini sağladı.
- 1867Wiener Tagblatt gazetesinin kurucularından– çıkarsanmış
Menger, Wiener Tagblatt gazetesinin kurucularından biriydi ve daha sonra Wiener Zeitung'da redaktör olarak çalıştı.
- 1867Dr. jur. unvanıyla doktora
Krakov'daki Jagiellon Üniversitesi'nde hukuk doktoru unvanını aldı.[1]
- 1867Lemberger Zeitung gazetecisi– yaklaşık
Doktorasının ardından Lemberger Zeitung'da editör olarak çalıştı.[1]
- 1871„Grundsätze der Volkswirthschaftslehre“ (İktisadın İlkeleri)
Avusturya Okulu'nun kurucu eseri olan „Grundsätze“nin yayımlanması. Doçentlik (Habilitation) hemen ardından gerçekleşti.[1]
- 1871Wiener Zeitung yazı işleri sekreteri– yaklaşık
Wiener Zeitung'un yazı işleri sekreteri; Viyana Borsası'nın gözlemcisi ve piyasa analisti.[9]
- 1872Politik İktisat alanında doçentlik (Habilitation)
Haziran 1872'de Viyana Üniversitesi'nde Politik İktisat alanında doçentliğini (Habilitation) aldı.[1]
- 1873Olağanüstü profesörlük
Doçentlik çalışmasından (Habilitation) yalnızca bir yıl sonra Menger, Viyana Üniversitesi'nde olağanüstü profesörlük unvanını aldı.[1]
- 1876–1878Veliaht Prens Rudolf'un hocası
1876'da Veliaht Prens Rudolf'un hocalarından biri olarak göreve çağrıldı; 1877 ve 1878'de Menger ona Avrupa boyunca yaptığı öğrenim gezilerinde eşlik etti.[1]
- 1879Kadrolu profesör (ordentlicher Professor)
Viyana Üniversitesi'nde Politik İktisat kadrolu profesörlüğüne yükseltildi.[1]
- 1883„Untersuchungen über die Methode der Sozialwissenschaften“ (Sosyal Bilimlerin Yöntemi Üzerine Araştırmalar)
„Untersuchungen“in (Araştırmalar) yayımlanması; Gustav Schmoller ve Alman Tarihçi Okulu ile yaşanan Methodenstreit'in tetikleyicisi.[7]
- 1900Lordlar Meclisi'nin ömür boyu üyesi
Avusturya Lordlar Meclisi'ne ömür boyu üye olarak atanması.[1]
- 1903Emeritus statüsüne geçiş
Sağlık nedenleriyle Viyana Üniversitesi'nden erken emeritus statüsüne geçiş.[7]
- 1921Ölüm
26 Şubat 1921'de Viyana'nın 9. semtinde, yaklaşık 25.000 ciltlik bir kütüphanenin ortasında öldü.[1]
Etkiler
- 1883Gustav von Schmoller(1838–1917) · Jüngere Historische Schule
Menger, „Untersuchungen über die Methode der Sozialwissenschaften“ (Sosyal Bilimlerin Yöntemi Üzerine Araştırmalar, 1883) ile Schmoller ve Alman Tarihçi Okulu ile yaşanan Methodenstreit'i başlattı; Schmoller'in olumsuz değerlendirmesi, Menger'in takipçilerini ilk kez alaycı bir biçimde „Avusturya Okulu“ olarak nitelendirdi.[1]
- 1876–1878Rudolf von Habsburg(1858–1889)
Menger, 1876'dan itibaren iki yıl boyunca Veliaht Prens Rudolf von Habsburg'a siyasi iktisat ve istatistik dersleri verdi ve onun seyahatlerinde kendisine eşlik etti.[1]
- 1884–1887
1884-1887 yılları arasında Innsbruck Üniversitesi'nde, diğerlerinin yanı sıra Carl Menger'in yanında hukuk öğrenimi gördü.
- 1885
Hukuk öğrenimini tamamladıktan sonra Carl Menger nezdinde doçentlik unvanını aldı.
- 1887–1887
Carl Menger, 1887'de Ernst Seidler von Feuchtenegg'in Viyana Üniversitesi'ndeki Dr. jur. doktorasını yönetti.[2]
- 1889–1899
Çernivtsi (Czernowitz) ve Viyana üniversitelerinde hukuk öğrenimi gördü ve biyografisinde açıkça bir Menger öğrencisi olarak nitelendirilir.[3]
- 1890–1895
1890'dan itibaren Viyana Üniversitesi'nde tarih, hukuk ve iktisat öğrenimi gördü ve Carl Menger'in iktisat derslerine katıldı; onun kesin kavram tanımı ve nedensel inceleme anlayışını benimsedi.[13]
- 1899–1899
Carl Menger'in „gözde öğrencisi" ve son doçentlik adayı; Viyana Üniversitesi'nde iktisat ve hukuk öğrenimi gördü.
- 1903
Wieser'in aradığı bakış açısını ona ancak Menger'in „Grundsätze" (İlkeler) adlı eserini okuması sundu; geriye dönüp baktığında bunu „düşünme sıkıntısından" bir kurtuluş olarak hissetti.[4]
- 1904–1904
1904 yılında Viyana Üniversitesi Hukuk ve Devlet Bilimleri Fakültesi'nde Carl Menger ve Eugen von Philippovich'in danışmanlığında doktorasını tamamladı.[6]
- —
Ludassy, Carl Menger'in mezun olmuş, halihazırda meslek sahibi ve iktisada ilgi duyanlara yönelik seminerinin en seçkin öğrencilerinden biriydi.
- —
Wikipedia DE bestätigt: Landesberger gehörte zur Österreichischen Schule und war Schüler Carl Mengers an der Universität Wien.[11]
- —
Sax, Methodenstreit'te önce Menger'in rakibi, sonra silah arkadaşı oldu, ancak 1887'den birkaç yıl sonra Avusturya Okulu'ndan yeniden uzaklaştı.
- —
Groß wurde von Menger bei der Aufzählung seiner Habilitanten anlässlich seiner Emeritierung nicht erwähnt – ein zwiespältiges Verhältnis trotz formaler Verbindung über die Wiener Habilitation.[5]
Carl Menger, okulun bütünü bağlamında: beş kuşak, hoca-öğrenci çizgileri, çevreler ve meslektaşlıklar.
Soyağacında göster →DURAKLAR VE İLİŞKİLERE DAİR KAYNAKLAR33 atıf · 6 kaynak
- [9]Boos 1986: Wissenschaftstheorie Carl Mengers (Biographischer Teil)
- [10]Rothbard: „Ludwig von Mises: Scholar, Creator, Hero"
- [11]Schulak/Unterköfler: The Austrian School of Economics (2011), S. 58 f.
- [12]Ludwig von Mises: Nachruf auf Julius Landesberger (Wiener Universität 1921)
Etkinlik yerleri
Kitaplar
- Principles of Economics
- Investigations into the Method of the Social SciencesÖzgün metinİngilizce
Denemeler, eleştiri yazıları, konferanslar
- APA
- Carl Menger. (tarih yok). Yayıma hazırlayan mises.at ve scholarium. Erişim tarihi 15 Temmuz 2026, adresinden https://mises.at/tr/denker/carl-menger
- Chicago
- “Carl Menger.” tarih yok. Yayıma hazırlayan mises.at ve scholarium. Erişim tarihi 15 Temmuz 2026. https://mises.at/tr/denker/carl-menger.
- Alman tarihsel atıf biçimi
- Carl Menger, yayıma hazırlayan mises.at ve scholarium, https://mises.at/tr/denker/carl-menger (erişim tarihi 15 Temmuz 2026).